RAM (Random Access Memory/Rasgele Erişimli Bellek) ya da bellek bir bilgisayarda verilerin depolandığı birimdir. RAM ...
Devamı için tıklayınız.
RAM (Random Access Memory/Rasgele Erişimli Bellek) ya da bellek bir bilgisayarda verilerin depolandığı birimdir. RAM terimi daha çok, depolanan verilerin güç kesildiğinde kaybedildiği kısa süreli (volatile) bellek tipleri için kullanılır. Rasgele erişimli bellek olarak adlandırılmasının sebebi teyp, manyetik disk ya da optik disk gibi diğer kalıcı (non-volatile) depolama mekanizmalarının aksine okuma döngüsünün sıralı olmamasıdır.
Metnin tam hali için tıklayınız.
Metni küçültmek için tıklayınız.
Aradaki verileri okumak zorunda kalmadan bir veriden diğerine geçilebilir. Bu tip bellekler genellikle masaüstü PC'lerde, notebook PC'lerde ve sunucularda kullanılır.
Bellekler veriyi depolama biçimleri açısından statik ve dinamik olarak ikiye ayırılabilir. Statik bellekler (SRAM) bir bit veriyi iki duraklı (flip-flop) halde, dinamik bellekler ise kondansatörde bir şarj olarak depolarlar. İlk defa 1951'de "çekirdek manyetik bellek" (core magnetic memory) adıyla ortaya çıkan bellekler, 1970’lerin başlarında statik ve dinamik bellekler geliştirilmeye başlanana kadar kullanılmıştır.
Bilgisayarlarda daha çok dinamik bellekler (DRAM) kullanılır. Dinamik bellek tiplerinden SDRAM (Synchronous DRAM/Senkronize DRAM) özellikle 2000’lerin başlarından itibaren hızları sayesinde neredeyse tüm diğer DRAM tiplerinin yerine geçmiştir. SDRAM’ler kontrol girdilerini yanıtlamadan bir saat vuruşu beklerler ve bilgisayarın sistem veriyolu, dolayısıyla işlemci ile eşzamanlı çalışır. Bir SDRAM tipi olan Single Data Rate SDRAM de kısaca SDRAM olarak bilinir. SDRAM bir saat vuruşunda yalnızca tek bir komut yanıtlayabilir ve tek veri kelime transfer edebilir. Bellek çipleri masaüstü PC’lerde 168-pinlik DIMM, notebook PC'lerde 144-pinlik SODIMM modül üzerine yerleştirilmiştir.
SDRAM'in ardından Double Data Rate arayüzüyle neredeyse iki kat daha fazla bantgenişliği sağlayan DDRAM piyasaya çıkmıştır. DDRAM bir saat vuruşunun hem alçalan hem de yükselen noktalarında veri transferi yaptığından piyasaya sürülürken iki kat hızlı olarak etiketlenir. Masaüstü PC’lerde DIMM’ler 184-pine sahiptir. Notebook PC’lerde ise 200-pinlik SODIMM modüller kullanılır.
Bir diğer SDRAM teknolojisi olan DDRAM2 Bellekler, DDRAM ile bir çok açıdan benzeşirler. Aralarındaki en önemli fark ise DDRAM2'nin veriyolu hızı iki katına çıkarılmasıdır. Böylece bir saat vuruşunda dört veri kelime transfer edilebilir. DDRAM2 bellekler, DDRAM belleklere göre daha fazla gecikme ile çalışırlar. Ancak bu daha yavaş oldukları anlamına değil, yalnızca daha çok saat vuruşu erteleme yaptıkları anlamına gelir. Bunun dışında DDRAM2 hem notebook PC hem de masaüstü PC'lerde 240-pine sahiptir, bu da daha fazla bantgenişliğine olanak sağlar.
DDRAM2 gibi 240-pine sahip olan ve onun geliştirilmiş bir versiyonu sayılan DDRAM3 ise bir saat vuruşunda 8 veri kelime transfer edebilir. Bunun yanı sıra DDRAM3 daha az güç kullanır ve böylece daha az ısınır. 1600MHz'e kadar çıkan yüksek bantgenişliği ile de yüksek performans sağlar.
Belleklerde en önemli performans unsuru veri transfer hızıdır. Bu noktada sistemin ne kadar bellek hızını destekleyip desteklemediğini bilmek önem taşır. Belirleyici olan bir diğer etken de gecikme süreleridir. Bu bakımdan özellikle Cas Latency (CL) önemlidir. Çünkü, bellek modülünün işlemci tarafından talep edilen bir veriye geri dönmeyi kaç saat vuruşu erteleyeceğini gösterir.