Sistem bellekleri (RAM), bilgisayar kapandığında üzerlerindeki bilgileri saklayamazlar. Bu özelliklerinden dolayı, güç kullanmadığı halde veri saklayabilecek donanımlara ihtiyaç vardır. Bu ihtiyacı da sabit disk sürücüleri karşılar. Sabit diskler, bilgisayar açıldığında işletim sistemini ve diğer yazılımları sistem belleğine yükler ve kalıcı olarak saklanmasına karar verilen bilgileri bilgisayar kapalıyken de korumaya devam ederler.

Günümüzde kullanılan dört tip sabit disk arayüzü vardır. Bunlar IDE, SATA, SCSI ve SAS’dır. Masaüstü bilgisayarlar genellikle IDE ve SATA sabit diskleri kullanırken, sunucular SCSI ve SAS sabit diskleri kullanmaktadır. IDE, 1989 yılında geliştirilen, sabit disk ve anakart arasındaki iletişimi sağlayan standarttır. IDE’ye alternatif olarak, 2000 yılında değişik bilgisayar firmalarının işbirliği ile kararlaştırılan yeni ve daha hızlı bir standart olan SATA çıkmıştır. IDE’ye kıyasla daha hızlı olan SATA (3.0Gb/s) 2005 itibari ile yeni bilgisayarlarda yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1986'da kullanılmaya başlayan SCSI arayüzü ise sunucularda kullanılanılır. SATA’nın sunucu sistemlerine uyarlanmış versiyonu olan SAS (Serial Attached SCSI) arayüzü ise çalışma şeklinde farklılıklar olmasına rağmen 3Gb/s transfer hızına ulaşabilir.

Sabit diskin veri işleme hızını etkileyen başlıca faktör plakaların RPM (Revolutions Per Minute/Dakikadaki Dönüş Hızı) cinsinden ölçülen dönüş hızıdır. Plakalar ne kadar hızlı dönerse, buna bağlı olan okuma/yazma kafaları da daha çok veri işleyecektir. Bu yüzden yüksek dönüş hızına sahip olan sabit disklerde daha yüksek performans elde edileceği söylenebilir. Plakalar, masaüstü sistemlerde kullanılan IDE/SATA disklerde genellikle 5400RPM, 7200RPM ve 10000RPM hızında dönerken, bu hız SCSI disklerde 15000RPM’e kadar çıkabilmektedir.

Sabit disklerde veri işleme hızını etkileyen bir diğer faktör de ms (mili saniye) cinsinden ölçülen gecikme (latency) ve erişim (seek time) süreleridir. Gecikme, sabit disk okuma/yazma kafalarının doğru silindire varması ve konması arasındaki süredir. Sabit diskin dönüş hızı ne kadar yüksek olursa gecikme o kadar az olur. Erişim ise sabit diskin okuma/yazma kafalarının metal disklerin yüzeyindeki izler arasında hareket etmesi için gereken süredir.

Sabit disklerde önbellek (cache), toplanmış olan orijinal datanın çoğaltılarak ayrı bir yerde tutulmasıdır. Önbelleğin geniş olmasI, daha fazla bilginin ara bellekte tutulması ve işlemlerde daha hızlı sonuç alınması anlamına gelir.

Sabit diskler boyut olarak üretilmeye başladıkları ilk zamana kıyasla çok farklı kapasitelere çıkmışlardır. Günümüzde GB (gigabyte)’lardan başlayıp TB (terabyte)’lara kadar uzanan sabit diskler bulunmaktadır. Kullanıcıların da ihtiyaçları ve kullanım alanlarına göre sabit disk seçimi yapmaları ve büyük kapasiteli sabit diskleri tercih etmeleri, ileride ortaya çıkacak hafıza sıkıntısının önüne geçebilir. Kullanıcılar ihtiyaçları ve saklayacakları veriler doğrultusunda daha az veya daha çok kapasiteli sabit diskleri tercih edebilirler. Bu ihtiyaçlar şirket ortamlarından, bir ev kullanıcısına kadar sınıflandırılabilir. Orta ölçekli bir şirket ortamında sunucu için ihtiyaç duyulan kapasite 2TB (2 Terabyte) olabilirken, büyük ölçekli firmalarda bu kapasite 20TB, 30TB’a kadar çıkabilir. Sadece internet kullanan, dökümanlarını, resimlerini ve müzik dosyalarını depolayan bir ev kullanıcısı için 80GB yeterli bir kapasite olabilir. Tasarım, çizim programları kullanan, emaillerini saklayan, çeşitli oyunlar yüklemiş ve arşiv dosyalarını saklayan bir kullanıcıya ise en az 500GB bir sabit disk gerekebilir.

Form faktör sabit diskin boyutunu ifade eder. Son yıllarda masaüstü bilgisayarlarda sabit diskler 3.5 inç (3.5”) olarak üretilmektedir ve bu günümüzün endüstri standardıdır. Notebook PC'lerde kullanılan sabit diskler ise taşınabilirlik ilkesi doğrultusunda daha küçük ve daha hafif olan 2.5 inç (2.5”)’lik disklerdir. Sabit disk üreticileri de bu boyutlardaki sabit diskleri standart olarak kabul edip üretimlerini gerçekleştirmektedir. Son kullanıcılar, sabit disklerde form faktör seçimlerini bu kriterleri göz önünde bulundurarak yapmalıdırlar.